Konstytucja jako narzędzie narodu. Rola Alexandra Hamiltona w rozwoju amerykańskiej hermeneutyki konstytucyjnej

Tomasz Tulejski

doi:10.35765/hp.2869

Data publikacji : 2026-06-30

Tom 17 Nr 59 (2026)

Konstytucja jako narzędzie narodu. Rola Alexandra Hamiltona w rozwoju amerykańskiej hermeneutyki konstytucyjnej

Tomasz Tulejski

https://orcid.org/0000-0001-9466-1173

DOI: https://doi.org/10.35765/hp.2869

Dział: ARTYKUŁY VARIA / ARTICLES VARIA

Abstrakt

CEL BADAWCZY: Celem badawczym artykułu jest analiza filozofii interpretacyjnej Alexandra Hamiltona dotyczącej Konstytucji Stanów Zjednoczonych oraz wykazanie jej wpływu na rozwój amerykańskiej hermeneutyki konstytucyjnej, szczególnie w kontekście podobieństw do zasad stosowanych przez Sąd Najwyższy pod przewodnictwem Johna Marshalla.

PROBLEM I METODY BADAWCZE: Problem badawczy artykułu koncentruje się na analizie roli Alexandra Hamiltona w kształtowaniu amerykańskiej hermeneutyki konstytucyjnej, ze szczególnym uwzględnieniem jego filozofii interpretacyjnej Konstytucji Stanów Zjednoczonych. Artykuł bada, jak hamiltonowska wizja elastycznej interpretacji Konstytucji, wspierająca silny rząd federalny i nowoczesną gospodarkę narodową, wpłynęła na orzecznictwo Sądu Najwyższego pod przewodnictwem Johna Marshalla.

PROCES WYWODU: Proces wywodu rozpoczyna się od przedstawienia historycznego i prawnego kontekstu kształtowania się amerykańskiej hermeneutyki konstytucyjnej, z naciskiem na spory federalistów i antyfederalistów oraz rolę Johna Marshalla. Następnie autor definiuje problem terminologiczny, wyjaśniając różnice między interpretation a construction w anglosaskiej tradycji prawnej, co ustala teoretyczne ramy analizy.

WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Analiza naukowa wykazuje, że Alexander Hamilton odegrał kluczową rolę w rozwoju elastycznej interpretacji Konstytucji, promując doktrynę dorozumianych kompetencji i silny rząd federalny. Jego filozofia znalazła odzwierciedlenie w orzecznictwie Johna Marshalla, szczególnie w sprawie McCulloch v. Maryland, gdzie potwierdzono konstytucyjność Drugiego Banku Stanów Zjednoczonych.

WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Analiza artykułu potwierdza, że elastyczna interpretacja Konstytucji autorstwa Alexandra Hamiltona, wspierająca silny rząd federalny, miała trwały wpływ na amerykańską hermeneutykę konstytucyjną, szczególnie poprzez orzecznictwo Johna Marshalla.

Słowa kluczowe

Alexander Hamilton ; hermeneutyka konstytucyjna ; John Marshall ; federalizm

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Wskaźniki altmetryczne

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Uwagi dotyczące praw autorskich

Autorzy publikujący w tym czasopiśmie wyrażają zgodę na następując warunki:

Autorzy zachowują prawa autorskie, przyznając czasopismu prawo do pierwszej publikacji swojego tekstu jednocześnie zarejestrowanego pod numerem licencji CC BY-ND, która pozwala innym na korzystanie z tego tekstu z uznaniem autorstwa tekstu oraz pierwotnej publikacji w tym czasopiśmie.
Autorzy proszeni są o nawiązywanie odrębnych, dodatkowych porozumień wynikających z umowy, dotyczących dystrybucji opublikowanej w czasopiśmie wersji tekstu nie na prawach wyłączności (np. opublikowanie go w repozytorium instytucji lub w innym czasopiśmie), z potwierdzeniem pierwszej publikacji w tym czasopiśmie.

Wyraża się zgodę i zachęca autorów do publikacji ich tekstu w Internecie (np. w repozytorium instytucji lub na jej stronie internetowej) przed lub podczas procesu składania tekstu jako, że może to prowadzić do korzystnych wymian oraz wcześniejszego i większego cytowania opublikowanego tekstu (Patrz The Effect of Open Access). Zalecamy wykorzystanie dowolnego portalu stowarzyszeń badawczych z niżej wymienionych:

Bibliografia

Bailey, J.D. (2007). Thomas Jefferson and Executive Power. Cambridge: Cambridge University Press.

Bellia, A.J. Jr. (2022). The Constitutional Law of Interpretation. Notre Dame Law Review, 98(2), 519–616.

Brutus II (1992). W H.J. Storing (Red.), The Anti-Federalist. Writings by the Opponents of the Constitution (s. 117–122). Chicago–London: The University of Chicago Press.

Brutus XI (1992). W H.J. Storing (Red.), The Anti-Federalist. Writings by the Opponents of the Constitution (s. 153–158). Chicago–London: The University of Chicago Press.

Chernow, R. (2004). Alexander Hamilton. New York: Penguin Books.

Choon Yoo J. (1992). Marshall’s Plan: The Early Supreme Court and Statutory Interpretation. The Yale Law Journal, 101, 1607–1630.

Crosskey, W.W. (1956). John Marshall and the Constitution. The University of Chicago Law Review, 23(3), 377–397.

Currie, D.P. (1985). The Constitution in the Supreme Court: The First Hundred Years 1789–1888. Chicago–London: University of Chi-cago Press.

Faulkner, R.K. (2011). John Marshall. W M.J. Frisch & R.G. Stevens (Red.), American Political Thought. The Philosophic Dimension of American Statesman (s. 145–172). London–New York: Routledge.

Frankfurter, F. (1937). The Commerce Clause Under Marshall, Taney, and Waite. Chapel Hill: University of North Carolina Press.

Goebel, J. Jr., & Smith J.H. (Red.) (1980). The Law Practice of Alexander Hamilton. T. IV. New York: Columbia University Press.

Goldstone, L. (2008). The Activist: John Marshall, Marbury v. Madison, and the Myth of Judicial Review. New York: Walker and Company.

Hacker, L.M. (1957). Alexander Hamilton in the American Tradition. New York: McGraw-Hill Book.

Hamilton, A. (1832). Opinion of Alexander Hamilton, on the Consti-tutionality of a National Bank. W M.St. Clarke & D.A. Hall (Red.), Legislative and Documentary History of the Bank of the United States. Washington: Gales and Seaton.

Hamilton, A. (1834). Colonel Hamilton to the Hon. James Duane, Liberty Pole, 1780. W J.Ch. Hamilton (Red.), The Life of Alexander Hamilton. T. I (s. 284–305). New York: Halsted & Voorhies.

Hamilton, A. (1904a). Carriage Tax. The Works of Alexandr Hamilton. T. VIII (s. 378–383), New York–London: G.P. Putnam’s Sons.

Hamilton, A. (1904b). Examination of Jefferson’s Message to Con-gress of December 7, 1801, No. XII. The Works of Alexandr Hamil-ton. T. VIII (s. 246–372). New York–London: G.P.Putnam’s Sons.

Hamilton, A. (1904c). Objections and Answers respecting the Ad-ministration of the Government. The Works of Alexandr Hamilton. T. II (s. 427–471). London: G.P. Putnam’s Sons.

Hamilton, A. (1904d). Report on Manufactures. The Works of Alexandr Hamilton. T. IV (s. 70–164). London: G.P. Putnam’s Sons.

Hamilton, A. (1904e). To Rufus King, New York, Jan. 5, 1800. The Works of Alexandr Hamilton. T. X (s. 357–360). New York–London: G.P. Putnam’s Sons.

Hamilton, A. (2005a), Federalist Fifteen. W The Federalist (s. 74–81). Indianapolis–Cambridge: Belknap Press of Harvard University Press.

Hamilton, A. (2005b), Federalist Thirty-four. W The Federalist (s. 176–180). Indianapolis–Cambridge: Belknap Press of Harvard University Press.

Irons, P. (2000). A People’s History of the Supreme Court. New York: Penguin Books.

Jefferson Powell, H. (1990). The Original Understanding and Origi-nal Intent. W J.N.Rakove (Red.), Interpreting the Constitution: The Debate Over Original Intent (s. 53–116). Boston: Northeastern Univerissty Press.

Jefferson, T. (1954). To Philip Mazzei, Paris Nov. 1785. W J.P. Boyd (Red.), The Papers of Thomas Jefferson. T. 9 (s. 67–71). Princeton: Princeton University Press.

Kent Newmyer, R. (1968). The Supreme Court under Marshall and Taney. New York: Thomas Y. Crowell Company.

Koch, A. (1961). Power, Morals, and the Founding Fathers. Ithaca: Great Seal Books.

Konefsky, S.J. (1964). John Marshall and Alexander Hamlton: Architects of the American Constitution. New York–London: Macmillan.

Total abstract views : 10

PDF Downloads : 6