Abstrakt

PROBLEM BADAWCZY I METODY:

Głównymi celami badania było ustalenie, w jakim stopniu osoby te reagowały na zagrożenia wojenne zespołem stresu pourazowego (PTSD) oraz wzrostem potraumatycznym (PTG), a także określenie znaczenia stylów przywiązania. Poszukiwano odpowiedzi na pytania dotyczące różnic pomiędzy grupą uchodźców wojennych z Ukrainy a grupą obywateli Ukrainy, którzy pozostali w ojczyźnie, pod względem nasilenia zagrożeń, PTSD, poziomu wzrostu potraumatycznego oraz intensywności poszczególnych stylów przywiązania. W badaniu zastosowano następujące kwestionariusze psychologiczne: 1. Kwestionariusz Stylów Przywiązania, 2. PTSD Checklist for DSM-5 (PCL-5), 3. Kwestionariusz Psychospołecznych i Psychicznych Mechanizmów Obronnych, 4. Inwentarz Wzrostu Potraumatycznego.

ARGUMENTACJA

Sytuacja wojny wiąże się z kumulacją różnorodnych zagrożeń, którym towarzyszą doświadczenia traumatyczne związane zarówno z czynnikami bezpośrednio, jak i pośrednio zagrażającymi jednostce. Cywilne ofiary wojny często doświadczają frustracji podstawowych potrzeb psychologicznych, co może prowadzić do PTSD oraz wzrostu potraumatycznego. Analizowano zależności pomiędzy tymi zmiennymi, a także różnice pomiędzy grupami w zakresie wybranych zmiennych, gdzie grupy stanowiły osoby pozostające w Ukrainie oraz uchodźcy.

WYNIKI BADAŃ

Nasilenie zagrożeń związanych z wojną było predyktorem PTSD u badanych, ponieważ przewidywało zmienność wyników PTG — zarówno bezpośrednio w sposób pozytywny, jak i pośrednio w sposób negatywny poprzez unikający styl przywiązania. Traumatyczne doświadczenia wojenne mogą osłabiać bezpieczne style przywiązania i wzmacniać style niepewne. Stwierdzono istotne różnice pomiędzy grupą cywilów, którzy pozostali w Ukrainie, a grupą uchodźców.

WNIOSKI, INNOWACJE I REKOMENDACJE:

Obie badane grupy obywateli Ukrainy doświadczały podwyższonego poziomu zespołu stresu pourazowego, jednak grupa uchodźców charakteryzowała się zarówno wyższym poziomem PTSD, jak i wyższym poziomem wzrostu potraumatycznego w porównaniu z cywilami, którzy pozostali w ojczyźnie. Oznacza to, że uchodźcy często wymagają specjalistycznej pomocy terapeutycznej w radzeniu sobie z PTSD, oprócz wsparcia otrzymywanego w procesie adaptacji do życia za granicą.