English
Język Polski
Perceived Stress Levels among State Fire Service Officers
Dariusz Grzonka
https://orcid.org/0000-0002-0025-329XMonika Ostrowska
https://orcid.org/0000-0002-0397-1131Abstract
CEL: Ocena poziomu odczuwanego stresu wśród funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej (PSP) oraz identyfikacja związków ze zmiennymi demograficznymi i zawodowymi. PROBLEM I METODY: Mimo wysokiego obciążenia psychicznego charakterystycznego dla zawodu strażaka, polska literatura naukowa nie oferuje kompleksowych badań nad zróżnicowaniem poziomu stresu w tej grupie zawodowej. Badanie przeprowadzono w grupie 112 funkcjonariuszy Wojewódzkiej PSP w Krakowie (34 kobiety, 30,4%; 78 mężczyzn, 69,6%). Do pomiaru subiektywnie odczuwanego stresu zastosowano Skalę PSS-10 w adaptacji Z. Juczyńskiego (2001). Analizę statystyczną przeprowadzono w programie IBM SPSS 26, wykorzystując statystyki opisowe, test t Studenta, jednoczynnikową ANOVA, korelację Pearsona i Spearmana oraz współczynnik α Cronbacha do oceny rzetelności. PROCES WYWODU: W oparciu o literaturę przedmiotu sformułowano pięć hipotez badawczych: (H1) różnice w poziomie stresu ze względu na płeć; (H2) dodatnia korelacja wieku i stażu ze stresem; (H3) różnice ze względu na wykształcenie, korpus i tryb pracy; (H4) dominacja bezradności nad skutecznością; (H5) niższy poziom stresu niż w populacji ogólnej w wyniku efektu zdrowego pracownika. WYNIKI: Funkcjonariusze PSP reprezentowali przede wszystkim niski i przeciętny poziom stresu (95,5%; M = 15,71; SD = 6,55), co potwierdza efekt zdrowego pracownika. Skala PSS-10 wykazała wysoką rzetelność wewnętrzną (α = 0,858). Nie stwierdzono istotnych różnic ze względu na płeć, korpus, staż, tryb pracy ani stan cywilny. Wykształcenie okazało się jedynym istotnym predyktorem: funkcjonariusze z wykształceniem magisterskim odczuwali mniej stresu (M = 14,37; SD = 6,65) niż z licencjackim (M = 16,97; SD = 6,26; t = 2,127; p = 0,036; d = 0,402). Wiek wykazał słabą korelację dodatnią (r = 0,270; p = 0,016). Bezradność istotnie dominowała nad skutecznością (d = 1,48). WNIOSKI: Wykształcenie pełni funkcję czynnika chroniącego przed stresem zawodowym w PSP, prawdopodobnie dzięki większej autonomii decyzyjnej i zaawansowanym strategiom radzenia sobie. Brak wpływu pozostałych zmiennych demograficznych wskazuje na uniwersalny charakter obciążeń w tej grupie. Wyniki wspierają włączenie PSS-10 do corocznych badań profilaktycznych oraz rozwój ukierunkowanych interwencji psychoedukacyjnych dla funkcjonariuszy z niższym wykształceniem.Keywords
stress ; public safety ; PSS-10 ; uniformed services ; occupational psychology
Details
References
Indicators
Authors
Zasady cytowania
Licence
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Authors who publish with this journal agree to the following terms:
- Authors retain copyright and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a CC BY-ND licence that allows others to share the work with an acknowledgement of the work's authorship and initial publication in this journal.
- Authors are asked to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgement of its initial publication in this journal.
Authors are permitted and encouraged to post their work online (e.g., in institutional repositories or on their website) prior to and during the submission process, as it can lead to productive exchanges, as well as earlier and greater citation of published work (See The Effect of Open Access). We advise to use any of the following reserach society portals: