English
Język Polski
Hugona Kołłątaja ujęcia obywatelstwa i ekonomii w świetle XVIII-wiecznych dychotomii J.G.A. Pococka
Abstrakt
CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest analiza koncepcji politycznych Hugona Kołłątaja przez pryzmat kategorii J.G.A. Pococka dotyczących XIII-wiecznej brytyjskiej debaty politycznej.
PROBLEM I METODY BADAWCZE: Czy dychotomie pocockowskie, dotyczące innego kontekstu retoryki i uwarunkowań społecznych, pomagają lepiej sklasyfikować kołłątajowskie koncepcje etyki politycznej i ekonomicznej? Czy rozważania Kołłątaja o statusie moralnym obywatela ujawniają podobne zaniepokojenie skutkami rozwoju handlu, z jego nadziejami i ryzykami zysku?
PROCES WYWODU: Wychodząc od krytycznego podsumowania antynomii Pococka dotyczących „cnoty i handlu”, artykuł przechodzi do szczegółowej analizy myśli Kołłątaja. Wraz z odniesieniami do zasad moralnych i konstytucjonalizmu Kołłątaja proponowana analiza odtwarza jego ideał obywatela w nadchodzącej epoce stosunków handlowych.
WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Z bliską Locke’owi teorią własności opartej na pracy i republikanizmem, myśl Kołłątaja przedstawia bardzo holistyczne podejście do moralności, nie antycypując dualizmu cnoty i handlu. Jednak dzięki dychotomizującej, inspirowanej Pocockiem analizie można lepiej zrozumieć niedopowiedzenia kołłątajowskiej dyskusji o patriotyzmie nowych klas ekonomicznych.
WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Ukazując niezgodność dychotomii pocockowskich z argumentacją moralną Kołłątaja, artykuł może nas pozostawiać z dwoma różnymi przypuszczeniami. Po pierwsze, w związku z mniej rozwiniętymi stosunkami przedkapitalistycznymi polska debata nie musiała przewidywać bardziej dramatycznych konotacji handlu dla republikanizmu. Po drugie, wbrew „dialektyce” Pococka, będącej skądinąd pod silnym wpływem brytyjskich równowag i kompromisów, nie należało wykluczać tak łatwo mniej dychotomicznych prób pogodzenia republikanizmu z wartościami handlu.
Słowa kluczowe
J.G.A. Pocock ; Hugo Kołłątaj ; handel ; cnota obywatelska ; republikanizm
Szczegóły
Bibliografia
Statystyki
Autorzy
Zasady cytowania
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Uwagi dotyczące praw autorskich
Autorzy publikujący w tym czasopiśmie wyrażają zgodę na następując warunki:
- Autorzy zachowują prawa autorskie, przyznając czasopismu prawo do pierwszej publikacji swojego tekstu jednocześnie zarejestrowanego pod numerem licencji CC BY-ND, która pozwala innym na korzystanie z tego tekstu z uznaniem autorstwa tekstu oraz pierwotnej publikacji w tym czasopiśmie.
- Autorzy proszeni są o nawiązywanie odrębnych, dodatkowych porozumień wynikających z umowy, dotyczących dystrybucji opublikowanej w czasopiśmie wersji tekstu nie na prawach wyłączności (np. opublikowanie go w repozytorium instytucji lub w innym czasopiśmie), z potwierdzeniem pierwszej publikacji w tym czasopiśmie.
Wyraża się zgodę i zachęca autorów do publikacji ich tekstu w Internecie (np. w repozytorium instytucji lub na jej stronie internetowej) przed lub podczas procesu składania tekstu jako, że może to prowadzić do korzystnych wymian oraz wcześniejszego i większego cytowania opublikowanego tekstu (Patrz The Effect of Open Access). Zalecamy wykorzystanie dowolnego portalu stowarzyszeń badawczych z niżej wymienionych: