Dzielenie się wiedzą przez jednostki zaangażowane w życie polityczne w kontekście realizacji idei dobra wspólnego w Polsce

Elżbieta Skrzypek; Sylwia Sagan

doi:10.35765/hp.2871

Data publikacji : 2025-12-31

Tom 16 Nr 57 (2025)

Dzielenie się wiedzą przez jednostki zaangażowane w życie polityczne w kontekście realizacji idei dobra wspólnego w Polsce

Elżbieta Skrzypek

https://orcid.org/0000-0001-9020-1671

Sylwia Sagan

https://orcid.org/0000-0002-2146-4053

DOI: https://doi.org/10.35765/hp.2871

Dział: ARTYKUŁY TEMATYCZNE / THEMATIC ARTICLES

Abstrakt

CEL NAUKOWY: Identyfikacja i analiza sposobu rozumienia dobra wspólnego oraz zbadanie praktyk, uwarunkowań, korzyści i barier związanych z dzieleniem się wiedzą wśród osób zaangażowanych w życie polityczne w Polsce (polityków i politologów).

PROBLEM I METODY BADAWCZE: Problem badawczy obejmuje rozeznanie, jak osoby zaangażowane w życie polityczne rozumieją dobro wspólne oraz jakie czynniki wpływają na ich gotowość do dzielenia się wiedzą dla dobra ogółu społeczeństwa. Metody: metoda analizy i krytyki piśmiennictwa i źródeł obejmuje badania literaturowe umożliwiające realizację celu pracy, ponadto przeprowadzono badania ilościowe. Wykorzystano autorski kwestionariusz ankiety, zawierający 58 pytań. Do analizy zakwalifikowano 30 kompletnych odpowiedzi.

PROCES WYWODU: Analiza literatury dotyczącej idei dobra wspólnego, człowieka politycznego oraz istoty procesu dzielenia się wiedzą, analiza i opis zebranych danych empirycznych.

WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Dobro wspólne definiowane było jako: zasoby naturalne, dbanie o interes ogółu oraz wartość i ideał. Badani za najważniejsze uznali chęć przekazywania wiedzy oraz umiejętność dostosowania przekazu do jego odbiorcy, a do barier zaliczyli: różne punkty widzenia, brak zaufania, brak czasu. Z badań wyłania się obraz homo politicus, który z jednej strony wskazuje na duże znaczenie i chęć dzielenia się wiedzą oraz korzyści dla społeczeństwa, a z drugiej nie jest w pełni chętny do dzielenia się nią, traktując wiedzę jako swoją przewagę.

WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Istnieje świadomość znaczenia dobra wspólnego i dzielenia się wiedzą wśród ludzi zaangażowanych w życie polityczne. Potrzeba szerszego wykorzystania rozwiązań transformacji cyfrowej i likwidacji barier utrudniających dzielenie się wiedzą. Konieczne jest przeprowadzenie dalszych badań w celu weryfikacji i rozszerzenia uzyskanych wyników oraz opracowania modeli efektywnego dzielenia się wiedzą w sferze publicznej.

Słowa kluczowe

zarządzanie wiedzą ; dzielenie się wiedzą ; człowiek polityczny ; dobro wspólne

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Wskaźniki altmetryczne

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Uwagi dotyczące praw autorskich

Autorzy publikujący w tym czasopiśmie wyrażają zgodę na następując warunki:

Autorzy zachowują prawa autorskie, przyznając czasopismu prawo do pierwszej publikacji swojego tekstu jednocześnie zarejestrowanego pod numerem licencji CC BY-ND, która pozwala innym na korzystanie z tego tekstu z uznaniem autorstwa tekstu oraz pierwotnej publikacji w tym czasopiśmie.
Autorzy proszeni są o nawiązywanie odrębnych, dodatkowych porozumień wynikających z umowy, dotyczących dystrybucji opublikowanej w czasopiśmie wersji tekstu nie na prawach wyłączności (np. opublikowanie go w repozytorium instytucji lub w innym czasopiśmie), z potwierdzeniem pierwszej publikacji w tym czasopiśmie.

Wyraża się zgodę i zachęca autorów do publikacji ich tekstu w Internecie (np. w repozytorium instytucji lub na jej stronie internetowej) przed lub podczas procesu składania tekstu jako, że może to prowadzić do korzystnych wymian oraz wcześniejszego i większego cytowania opublikowanego tekstu (Patrz The Effect of Open Access). Zalecamy wykorzystanie dowolnego portalu stowarzyszeń badawczych z niżej wymienionych:

Bibliografia

Abzari, M., & Teimouri, H. (2008). The effective factors on knowledge sharing in organizations. The International Journal of Knowledge, Culture and Change Management, 8(2), 105–113. DOI: 10.18848/1447-9524/CGP/v08i02/50530

Babbie, E. (2016). Badania społeczne w praktyce. Warszawa: Wydaw-nictwo Naukowe PWN.

Bethlehem, J. (2010). Selection bias in web surveys. International Statistical Review, 78(2), 161–188. DOI: 10.1111/j.1751-5823.2010.00112.x

Bircham-Connolly, H., Corner, J., & Bowden, S. (2005). An empirical study of the impact of question structure on recipient attitude during knowledge sharing. Electronic Journal of Knowledge Mana-gement, 3(1), 1–10.

Bollier, D. (2014). The Commons. Dobro wspólne dla każdego. Zielonka: Spółdzielnia Socjalna Faktoria.

Bulińska-Stangrecka, H. (2018). Wpływ zaufania opartego na dziele-niu się wiedzą w organizacjach. Studia Ekonomiczne. Zeszyty Na-ukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, 359, 104–119.

Cheung, K.L., Klooster Ten, P.M., Smit, C., de Vries, H., & Pieter-se, M.E. (2017). The impact of non-response bias due to sampling in public health studies: A comparison of voluntary versus man-datory recruitment in a Dutch national survey on adolescent he-alth. BMC Public Health, 17, 276. DOI: 10.1186/s12889-017-4189-8

Chodubski, A. (2004). Jednostka, naród, państwo. W B. Szumlik & M. Żmigrodzki (Red.), Wprowadzenie do nauki o państwie i polityce (s. 135–180). Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Cu-rie-Skłodowskiej.

Christensen, P.H. (2007). Knowledge sharing: Moving away from the obsession with best practices. Journal of Knowledge Management, 11(1), 36–47. DOI: 10.1108/13673270710728222

Chwaszcz, J., Niewiadomska, I., Fel, S., Wiechetek, M., & Pa-lacz-Chrisidis, A. (2015). Innowacyjne narzędzia do diagnozy poten-cjału readaptacyjnego osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, zawodowym. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Dahl, R.A., & Stinebrickner, B. (2007). Współczesna analiza polityczna. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Dyduch, W. (2015). Cel i przebieg badań z wykorzystaniem metod ilościowych. W W. Czakon (Red.), Podstawy metodologii badań w naukach o zarządzaniu (s. 306–331). Warszawa: Wolters Kluwer Business.

Fel, S. (2018). Znaczenie społecznych badań empirycznych dla etyki. Na przykładzie sprawiedliwości społecznej. W B. Rydliński, S. Sowiński, & R. Zenderowski (Red.), Wolność. Wieczne wyzwanie (s. 373–381). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe UKSW.

Fel, S. (2021). Dobro wspólne jako wartość i zasada etycz-no-społeczna. Perspektywa katolickiej nauki społecznej. Zeszyty Naukowe KUL, 64(1–2), 121–136.

Fukuyama, F. (2015). Ład polityczny i regres. J. Pyka (Tłum.). Poznań: Dom Wydawniczy Rebis.

Gajdecka-Majka, M. (2021). Idea dobra wspólnego w oświacie. Zarys problematyki. Studia Elbląskie, 22, 551–563.

Gawłowski, R., & Markowski, K. (2025). Organizacja i zarządzanie w administracji publicznej. Warszawa: C.H. Beck Sp. z o.o.

George, D., & Mallery, P. (2016). IBM SPSS Statistics 23 step by step: A simple guide and reference. New York: Routledge. DOI: 10.4324/9781315545899

Gilmour, P., Coffey, B., & O’Toole, K. (2015). Trust and knowledge exchange in coastal settings. Australian Journal of Maritime & Ocean Affairs, 7(1), 66–74. DOI: 10.1080/18366503.2015.1014013

Gupta, A.K., & Govindarajan, V. (2000). Knowledge management’s social dimension: Lessons from Nucor Steel. MIT Sloan Manage-ment Review, 42(1), 71–80.

Hinkin, T.R., Tracey, J.B., & Enz, C.A. (1997). Scale construction: Developing reliable and valid measurement instruments. Journal of Hospitality & Tourism Research, 21(1), 100–120. DOI: 10.1177/109634809702100108

Ioannou, I., & Serafeim, G. (2011). The consequences of mandatory corporate sustainability reporting. Harvard Business School Wor-king Paper, 11-100, 1–49. DOI: 10.2139/ssrn.1799589

Jastrzębska, E. (2016). Ewolucja społecznej odpowiedzialności w Polsce. Kwartalnik Kolegium Ekonomiczno-Społecznego. Studia i Prace, 4(4), 85–101. DOI: 10.33119/KKESSiP.2016.4.4

Jemielniak, D., & Koźmiński, A.K. (Red.) (2008). Zarządzanie wiedzą. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

Karwat, M. (2000). Racjonalność myślenia i działania w polityce. W L.W. Zacher (Red.), Racjonalność myślenia, decydowania i działania. Problemy stare i nowe (s. 233–246). Warszawa: Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania im. Leona Koźmińskie-go.

Keplinger, A. (2016). Organizacyjne zachowania obywateli w perspektywie badań. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomiczne-go we Wrocławiu, 430, 117–126. DOI: 10.15611/pn.2016.430.10

Klimas, P. (2021). Skale pomiaru: konstrukcja i walidacja skal no-wych versus weryfikacja i adaptacja skal replikowanych. W Ł. Sułkowski, R. Lenart-Gansiniec, & K. Kolasińska-Morawska (Red.), Metody badań ilościowych w zarządzaniu (s. 123–160). Łódź: Społeczna Akademia Nauk.

Korzeniowski, K. (1999). Autorytaryzm i jego psychopolityczne kon-sekwencje. W K. Skarżyńska (Red.), Psychologia polityczna (s. 73–94). Poznań: Wydawnictwo Zysk i S-ka.

Krąpiec, M.A. (2001). Dobro wspólne. W Powszechna Encyklopedia Filozofii. T. 2 (s. 557–562). Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu.

Kwiatek, B., & Skóra, A. (2025). Aplikacja mObywatel. Komentarz. Warszawa: Wydawnictwo Wolters Kluwer Polska.

Lenkiewicz, T. (2015). Homo politicus jako podmiot życia kulturo-wo-cywilizacyjnego. Studia Gdańskie. Wizje i Rzeczywistość, 12, 287–294.

Likert, R. (1932). A technique for the measurement of attitudes. Ar-chives of Psychology, 22(140), 5–55.

Lipset, S.M. (1995). Homo politicus. Społeczne podstawy polityki. War-szawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Machalska, M. (2011). Digital learning. Od e-learningu do dzielenia się wiedzą. Warszawa: Difin.

Młynarska-Sobaczewska, A. (2009). Dobro wspólne jako kategoria normatywna. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica, 69, 61–72.

Muneer, S., Iqbal, J., Khan, R., & Long, C.S. (2014). An Incorporated Structure of Perceived Organizational Support, Knowled-ge-Sharing Behavior, Organizational Trust and Organizational Commitment: A Strategic Knowledge Management Approach. Pakistan Journal of Commerce and Social Science, 8(1), 42–57.

Piechowiak, M. (2012). Dobro wspólne jako fundament polskiego po-rządku konstytucyjnego. Warszawa: Trybunał Konstytucyjny.

Piechowiak, M. (2023). O dwóch koncepcjach dobra wspólnego. Roczniki Administracji i Prawa, 23, 155–166.

Piwowarski, A. (1993). ABC katolickiej nauki społecznej. Pelplin: Wy-dawnictwo Diecezjalne.

Probst, G., Raub, S., & Romhardt, K. (2002). Zarządzanie wiedzą w organizacji. Kraków: Oficyna Ekonomiczna.

Remele, K. (2020). Wessen Wohl? Welche Gemeinschaft? Für eine postanthropozentrische Ausweitung des Gemeinwohlverständ-nisses. W M. Heimbach-Steins, A. Rauscher, & F.-J. Bormann (Red.), Globales Gemeinwohl. Sozialwissenschaftliche und sozia-lethische Analysen (s. 163–174). Paderborn: Brill–Ferdinand Schöningh.

Skrzypek, A. (2019). Doskonalenie i dojrzałość organizacji. Toruń: To-warzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa (TNOiK).

Skrzypek, E. (2012). Efektywność i jakość w organizacji. Problemy Jakości, 44(4), 4–9.

Skrzypek, E. (2025). Zarządzanie wiedzą. Stan obecny i wyzwania przy-szłości. Kalisz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kaliskiego.

Skrzypek, E. (Red.) (2010). Etyczne aspekty zarządzania w warunkach nowej gospodarki. Lublin: Wydawnictwo UMCS.

Skrzypek, E., & Sagan, S. (2024). Dzielenie się wiedzą i transfer wie-dzy we współczesnej organizacji. Problemy Jakości, 56(3), 2–10. DOI: 10.15199/46.2024.3.1

Sobkowiak, L. (2004). Homo politicus. W A. Antoszewski & R. Her-but (Red.), Leksykon politologii (s. 130–131). Wrocław: Wydaw-nictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Strzeszewski, C. (1994). Katolicka nauka społeczna. Lublin: Wydaw-nictwo KUL.

Sulmasy, D.P. (2001). Four basic notions of the common good. St. John’s Law Review, 75(2), 303–310.

Świderska, J., Puchalska, M., Grzegorczyk, M., Szałek, Z., Nadolna, N., Andryszkiewicz, M., Jastrzębska, M., Szabłowski, P., & Śmi-grodzka, M. (2023). Próby w badaniach psychologicznych – wnioski i rekomendacje płynące z przeglądu literatury. Przegląd Psychologiczny – The Review of Psychology, 66(3), 35–56. DOI: 10.31648/przegldpsychologiczny.9230

Szymczak, J. (2004). Odkrywanie wartości. Z problematyki socjologicz-no-aksjologicznej. Warszawa: Polihymnia.

Utz, A.F. (1998). Ethik des Gemeinwohls. Gesammelte Aufsätze 1983-1997. Paderborn: Ferdinand Schöningh.

von Nell-Breuning, O. (1954). Gemeingut, Gemeinwohl. W O. von Nell-Breuning & H. Sacher (Red.), Wörterbuch der Politik. T. 1: Zur christlichen Gesellschaftslehre (s. 123–126). Freiburg: Herder.

Wódka, W. (2015). Między moralnością kamieni a prawami człowieka. Lublin: Wydawnictwo KUL.

Wojciszke, B. (2015). Psychologia społeczna. Warszawa: Wydawnic-two Scholar.

Wolska, G. (2013). Corporate social responsibility in Poland: Theory and practice. Journal of International Studies, 6(2), 45–53. DOI: 10.14254/2071-8330.2013/6-2/4

Wrzoszczyk, M. (2018). Edukacja jako dobro wspólne czy też dobro publiczne. Konteksty znaczeń. Ogrody Nauk i Sztuk, 8, 87–102. DOI: 10.15503/onis2018.33.39

Wulsdorf, H. (2005). Nachhaltigkeit. Ein christlicher Grundauftrag in einer globalisierten Welt. Regensburg: Friedrich Pustet.

Zamelski, P. (2014). Równowaga praw i obowiązków implikacją zasady dobra wspólnego. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.

Zamelski, P. (2025). Integracja polityki i prawa na rzecz dobra wspólnego. Horyzonty Polityki, 10(56), 25–42.

Zieliński, E. (2020). Zagadnienia administracji publicznej w Polsce. Warszawa: Wydawnictwo ASPRA-JR.

Total abstract views : 239

PDF Downloads : 149