Trzy mity polityczne Austro-Węgier

Adam Danek

doi:10.35765/hp.2864

Data publikacji : 2025-12-31

Tom 16 Nr 57 (2025)

Trzy mity polityczne Austro-Węgier

Adam Danek

https://orcid.org/0000-0002-6178-8183

DOI: https://doi.org/10.35765/hp.2864

Dział: ARTYKUŁY VARIA / ARTICLES VARIA

Abstrakt

CEL NAUKOWY: Celem poniższego artykułu jest zidentyfikowanie i wyodrębnienie podstawowych i najważniejszych odmian mitu politycznego dawnej monarchii Habsburgów. Problemem badawczym podjętym w artykule jest mit polityczny Austro-Węgier i jego wewnętrzne zróżnicowanie.

PROBLEM I METODY BADAWCZE: Problemem badawczym podjętym w poniższym artykule jest mit polityczny Austro-Węgier i jego wewnętrzne zróżnicowanie. Autor posługuje się metodą konstrukcji typów jako najczęściej powtarzających się odmian mitu.

PROCES WYWODU: Autor porównuje ze sobą idee najbardziej znanych głosicieli poszczególnych odmian wspomnianego mitu.

WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: W wyniku przeprowadzonego wywodu autor identyfikuje trzy podstawowe typy mitu politycznego Austro-Węgier: typ romantyczny (lub nostalgiczny), typ apologetyczny i typ palingenetyczny (lub odrodzeniowy).

WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Ta wstępna typologia mitów politycznych Austro-Węgier jest innowacją nieobecną dotąd w literaturze przedmiotu. Autor rekomenduje poddanie dyskusji proponowanej typologii w celu sformułowania lepszych lub alternatywnych typologii.

Słowa kluczowe

Austro-Węgry ; imperium Habsburgów ; mit polityczny ; typologia

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Wskaźniki altmetryczne

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Uwagi dotyczące praw autorskich

Autorzy publikujący w tym czasopiśmie wyrażają zgodę na następując warunki:

Autorzy zachowują prawa autorskie, przyznając czasopismu prawo do pierwszej publikacji swojego tekstu jednocześnie zarejestrowanego pod numerem licencji CC BY-ND, która pozwala innym na korzystanie z tego tekstu z uznaniem autorstwa tekstu oraz pierwotnej publikacji w tym czasopiśmie.
Autorzy proszeni są o nawiązywanie odrębnych, dodatkowych porozumień wynikających z umowy, dotyczących dystrybucji opublikowanej w czasopiśmie wersji tekstu nie na prawach wyłączności (np. opublikowanie go w repozytorium instytucji lub w innym czasopiśmie), z potwierdzeniem pierwszej publikacji w tym czasopiśmie.

Wyraża się zgodę i zachęca autorów do publikacji ich tekstu w Internecie (np. w repozytorium instytucji lub na jej stronie internetowej) przed lub podczas procesu składania tekstu jako, że może to prowadzić do korzystnych wymian oraz wcześniejszego i większego cytowania opublikowanego tekstu (Patrz The Effect of Open Access). Zalecamy wykorzystanie dowolnego portalu stowarzyszeń badawczych z niżej wymienionych:

Bibliografia

Baier, S., & Demmerle, E. (2007). Otto von Habsburg. Die Biografie. Wien: Amalthea Signum Verlag.

Biernat, T. (1989). Mit polityczny. Kraków: Państwowe Wydawnic-two Naukowe.

Blumenberg, H. (2009). Praca nad mitem. Warszawa: Oficyna Nau-kowa.

Caillois, R. (1973). Żywioł i ład. Warszawa: Państwowy Instytut Wy-dawniczy.

Cassirer, E. (2006). Mit państwa. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN.

Danek, A. (2013). Przestrzeń jako ciało – archetyp geografii sakral-nej. W L. Sykulski (Red.), Przestrzeń i polityka. Czynnik geograficz-ny w badaniach politologicznych (s. 33–44). Częstochowa: Polskie Towarzystwo Geopolityczne.

Gadamer, H.G. (2007). Prawda i metoda. Zarys hermeneutyki filozo-ficznej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Hantsch, H. (1951). Die Geschichte Österreichs, t. 2. Graz–Wien–Köln: Styria Steirische Verlaganstalt.

Heller, A. (2013). Największy pisarz wśród ludzi przyzwoitych. W E. Jogałła (Red.), Samotny wizjoner. Joseph Roth we wspomnieniach przyjaciół, esejach krytycznych i artykułach prasowych (s. 277–285). Kraków–Budapeszt: Wydawnictwo Austeria.

Hercen, A. (1966). Eseje filozoficzne II. Rosja i stary świat. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Janion, M., & Żmigrodzka, M. (1978). Romantyzm i historia. Warsza-wa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Jarocki, R. (1997). Żyd Piłsudskiego. Opowieść o Anatolu Mühlsteinie. Warszawa: ARS Print Production.

Jonas, H. (1994). Religia gnozy. Kraków: Platan.

Koniński, K.L. (1936a). Cesarstwo Polskie. Zet, 1, 5.

Koniński, K.L. (1936b). Cesarstwo Polskie (Dokończenie). Zet, 2, 4.

Koniński, K.L. (1936c). O „cesarski” pomysł. Zet, 5, 5.

Łętocha, R. (2010). O dobro wspólne. Szkice z katolicyzmu społecznego. Kraków: Wydawnictwo Libron.

Magris, C. (2019). Mit habsburski w literaturze austriackiej moderny. Kraków: Wydawnictwo Austeria.

Mamoń, B. (1969). Karol Ludwik Koniński. Kraków: Znak.

Mühlstein, A. (1942). The United States of Central Europe. New York: New Europe.

Mühlstein, A. (1999). Dziennik. Wrzesień 1939 – listopad 1940. War-szawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Niżnik, J. (1978). Mit jako kategoria metodologiczna, Kultura i Społeczeństwo, 3, 163–174.

Nowicka, E. (1984). Sporne problemy w badaniach nad mitem, Kul-tura i Społeczeństwo, 3, 87–101.

Purchla, J. (Red.). (2014). Mit Galicji. Kraków: Międzynarodowe Centrum Kultury, Wien Museum.

Roberts, G. (1971). A dictionary of political analysis. New York: St. Martin’s Press.

Roth, J. (1996). Popiersie cesarza. Poznań: Bene Nati.

Roth, J. (2015). Krypta kapucynów. Kraków: Wydawnictwo Austeria.

Sikorski, T. (2007–2008). „Nacjonalizm humanistyczny”, czyli pa-triotyzm wolny od uprzedzeń w pisarstwie i krytyce literackiej Karola Ludwika Konińskiego (1891–1943). Templum Novum, 7, 10–19.

Spiel, H. (2013). Pełen wnuków świat („Marsz Radetzky’ego”). W E. Jogałła (Red.), Samotny wizjoner. Joseph Roth we wspomnieniach przyjaciół, esejach krytycznych i artykułach prasowych (s. 323–331). Kraków–Budapeszt: Wydawnictwo Austeria.

Szembek, J. (1989). Diariusz wrzesień-grudzień 1939. Warszawa: In-stytut Wydawniczy Pax.

Tudor, H. (1972). Political myth. London: Macmillan Press.

Ugniewska, J. (1986). Giuseppe Mazzini – historia jako narodowa tera-pia. Wrocław: Ossolineum.

Urbanowski, M. (2014). Przedmowa. W K.L. Koniński, Pisma poli-tyczne (s. 7–20). Kraków: Arcana.

Walicki, A. (1956). Wissarion Bieliński, myśliciel i krytyk. W W. Bie-liński, Pisma filozoficzne, t. 1 (s. VII–LXXVI). Warszawa: Pań-stwowe Wydawnictwo Naukowe.

Walicki, A. (2002). W kręgu konserwatywnej utopii. Warszawa: Pań-stwowe Wydawnictwo Naukowe.

Wandycz, P. (1999). Z Piłsudskim i Sikorskim. August Zaleski, minister spraw zagranicznych w latach 1926–1932 i 1939–1941. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe.

Wereszycki, H. (1986). Historia Austrii. Wrocław: Ossolineum.

Total abstract views : 104

PDF Downloads : 70