Abstrakt

CEL NAUKOWY: Analiza przywództwa opartego na wartościach, widzianego przez pryzmat organizacji i polityki, a także próba uchwycenia jego funkcji w odniesieniu do innych modeli zarządzania.

PROBLEM I METODY BADAWCZE: Problem badawczy w artykule dotyczy roli przywództwa opartego na wartościach (Value-Based Leadership, VBL) w kontekście funkcjonowania organizacji oraz sytuacji współczesnego świata, cechującego się zmiennością i turbulencjami. Autor zastanawia się, jak wartości mogą wpływać na sposób zarządzania organizacją i jej rozwój, a także na styl przywództwa. Ważnym zagadnieniem jest również pytanie o integrację wartości w zarządzaniu oraz możliwości ewolucyjnego przejścia od modeli technokratycznego zarządzania do przywództwa opartego na wartościach. W artykule zastosowano metodę analizy krytycznej oraz syntezy literatury naukowej, zaś w odniesieniu do własnej koncepcji różnych modeli zarządzania – metodę porównawczą. Autor odwołuje się także w niektórych miejscach do przykładów stanowiących ilustrację zagadnień teoretycznych.

PROCES WYWODU: W pierwszej kolejności wskazano na związek przywództwa i sfery aksjologicznej, by następnie przejść do charakterystyki przywództwa opartego na wartościach. Autor uczynił to poprzez nawiązanie do klasycznych metod zarządzania. W dalszej części omówione zostały funkcje analizowanego przywództwa i jego znaczenie we współczesnym świecie.

WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: W ramach artykułu określone zostały konstytutywne cechy przywództwa opartego na wartościach oraz jego różnice w odniesieniu do innych wybranych modeli zarządzania. Wykazano także wpływ VBL na koncepcję VUCA oraz BANI, co dotychczas nie było przedmiotem analiz naukowych.

WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Przywództwo oparte na wartościach może stać się jednym ze sposobów radzenia sobie z celami stojącymi zarówno przed współczesnymi organizacjami, jak i państwami. Analizowany model jest wyzwaniem dla osób sprawujących kierownicze funkcje – zakłada bowiem przede wszystkim wewnętrzną zmianę lidera, a nie otoczenia. Jego aplikacja przyczynia się do stabilizacji w organizacji oraz kształtowania pozytywnych relacji wewnętrznych. W świecie dwuznaczności i relatywizmu wartości odgrywają rolę swoistego kompasu w procesie decyzyjnym oraz bieżącym działaniu danej instytucji.