English
Język Polski
Prawnonaturalny decyzjonizm? O problematycznym statusie stanu wyjątkowego w filozofii politycznej Leo Straussa
Abstrakt
CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest gruntowne przeanalizowanie tych ustępów Prawa naturalnego w świetle historii, w których Leo Strauss poddaje interpretacji poglądy Arystotelesa na temat stanu wyjątkowego, i wykazanie, że choć Strauss umieszcza swoją interpretację w kontekście prawnonaturalizmu, to ma ona charakter wybitnie decyzjonistyczny, odległy od klasycznego racjonalizmu politycznego, za to zaskakująco bliski teologii politycznej Carla Schmitta.
PROBLEM I METODY BADAWCZE: Artykuł jest krytyczną analizą tekstu o charakterze filozoficznym. Jego główna teza zakłada, że choć Strauss w odniesieniu do „problemu teologiczno-politycznego” pozycjonował siebie jednoznacznie po stronie filozoficznego racjonalizmu, to jego poglądy na temat stanu wyjątkowego wskazują, że ukradkiem przemycał on do swojego pisarstwa dyskurs teologii politycznej.
PROCES WYWODU: Pierwsza część artykułu służy rekonstrukcji poglądów Straussa na temat istoty klasycznego prawa naturalnego i usytuowaniu w tym kontekście jego wykładni filozofii politycznej Arystotelesa. Druga część jest analizą interpretacji, jakiej Strauss poddaje zagadnienie stanu wyjątkowego w myśli Arystotelesa, a która wyraźnie podważa jego wcześniejsze twierdzenia dotyczące tradycji prawnonaturalnej. Trzecia i ostatnia część artykułu służy natomiast rozważeniu, czy w świetle decyzjonistycznej wykładni stanu wyjątkowego proponowanej przez Straussa zasadne jest mówienie o jego „teologii politycznej” oraz jakie ryzyko wiąże się z interpretacją klasycznego prawa naturalnego przez pryzmat nowoczesnego decyzjonizmu politycznego.
WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Przeprowadzona analiza ukazuje istotną sprzeczność między twierdzeniami Straussa na temat istoty klasycznego prawa naturalnego a jego interpretacją poglądów Arystotelesa na aplikowalność norm prawa naturalnego w stanach wyższej konieczności. Wyniki analizy pozwalają zakwestionować rzekomo jednoznacznie negatywny stosunek Straussa wobec nowoczesnego decyzjonizmu politycznego i uprawomocniają tezę o obecności śladów dyskursu teologiczno-politycznego w jego filozofii.
WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Poglądy Straussa na temat stanu wyjątkowego problematyzują jego utrwalony wizerunek klasycznego politycznego racjonalisty niechętnego nowoczesnemu pojmowaniu polityczności. Równocześnie pokazują one, że ewentualnych powinowactw Straussa ze Schmittem należy upatrywać nie tylko w ich krytyce liberalizmu, lecz także w wykorzystaniu decyzjonistycznej idiomatyki.
Słowa kluczowe
Leo Strauss ; stan wyjątkowy ; Carl Schmitt ; Arystoteles ; decyzjonizm
Szczegóły
Bibliografia
Statystyki
Autorzy
Zasady cytowania
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Uwagi dotyczące praw autorskich
Autorzy publikujący w tym czasopiśmie wyrażają zgodę na następując warunki:
- Autorzy zachowują prawa autorskie, przyznając czasopismu prawo do pierwszej publikacji swojego tekstu jednocześnie zarejestrowanego pod numerem licencji CC BY-ND, która pozwala innym na korzystanie z tego tekstu z uznaniem autorstwa tekstu oraz pierwotnej publikacji w tym czasopiśmie.
- Autorzy proszeni są o nawiązywanie odrębnych, dodatkowych porozumień wynikających z umowy, dotyczących dystrybucji opublikowanej w czasopiśmie wersji tekstu nie na prawach wyłączności (np. opublikowanie go w repozytorium instytucji lub w innym czasopiśmie), z potwierdzeniem pierwszej publikacji w tym czasopiśmie.
Wyraża się zgodę i zachęca autorów do publikacji ich tekstu w Internecie (np. w repozytorium instytucji lub na jej stronie internetowej) przed lub podczas procesu składania tekstu jako, że może to prowadzić do korzystnych wymian oraz wcześniejszego i większego cytowania opublikowanego tekstu (Patrz The Effect of Open Access). Zalecamy wykorzystanie dowolnego portalu stowarzyszeń badawczych z niżej wymienionych: