English
Język Polski
Obraz władzy i społeczeństwa na przykładzie wybranych tekstów satyrycznych i kabaretowych lat 1960–1980. Próba charakterystyki dyskursu i relacji między władzą a społeczeństwem
Abstrakt
CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest pokazanie obrazu władzy i społeczeństwa obecnego w tekstach satyrycznych omawianego okresu i udzielenie odpowiedzi na pytanie, jak determinował on ich wzajemne relacje.
PROBLEM I METODY BADAWCZE: W artykule postawiono poniższe problemy badawcze: Jak prezentował się obraz władzy i społeczeństwa w tekstach satyrycznych omawianego okresu? Czy wpływał on na ich wzajemne relacje? Jeżeli tak, to w jaki sposób i jakie mogło mieć to przełożenie na życie polityczno-społeczne ówczesnej Polski? Założywszy, że społeczeństwo ustami satyryków prowadziło dyskurs o władzy i z władzą, a analiza powtarzających się w tekstach metafor i symboli oraz ich treści i dynamiki pozwala ustalić obraz władzy i społeczeństwa i ich wzajemną relację, autor w celu ich przybliżenia posługuje się analizą treści, analizą dyskursu, zwłaszcza w wydaniu socjologicznym, oraz analizą literatury.
PROCES WYWODU: Punktem wyjścia jest uznanie integrującego potencjału śmiechu oraz zastosowania analizy dyskursu do odkrycia znaczeń przypisywanych władzy i społeczeństwu i ich dynamiki w wybranych tekstach satyrycznych omawianego okresu. Autor starał się je ukazać na przykładzie trzech powtarzających się związków metaforycznych odnoszących się do roli proletariatu i edukacji w społeczeństwie, jego rosnącej bezsilności oraz reakcji na język i cenzurę władz.
WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Autor stara się dowieść, że teksty satyryczne omawianego okresu zawierały określony obraz władzy i społeczeństwa, który determinował ich wzajemne relacje. Tworzące go i powtarzające się w tekstach struktury metaforyczne prowadziły do pogłębiającego się rozdźwięku między władzą a społeczeństwem. W efekcie mogło to pomóc wyzwolić integrujący społecznie potencjał wspomagający zmiany polityczno-społeczne początku lat 80. XX wieku.
WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Zastosowanie analizy dyskursu do innych typów komunikacji społecznej. Prognozowanie zachowań społecznych na podstawie analizy treści i popularności współczesnych form komunikacji o charakterze satyrycznym.
Słowa kluczowe
władza ; społeczeństwo ; społeczne funkcje śmiechu ; komunikacja społęczna ; analiza dyskursu
Szczegóły
Bibliografia
Statystyki
Autorzy
Zasady cytowania
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Uwagi dotyczące praw autorskich
Autorzy publikujący w tym czasopiśmie wyrażają zgodę na następując warunki:
- Autorzy zachowują prawa autorskie, przyznając czasopismu prawo do pierwszej publikacji swojego tekstu jednocześnie zarejestrowanego pod numerem licencji CC BY-ND, która pozwala innym na korzystanie z tego tekstu z uznaniem autorstwa tekstu oraz pierwotnej publikacji w tym czasopiśmie.
- Autorzy proszeni są o nawiązywanie odrębnych, dodatkowych porozumień wynikających z umowy, dotyczących dystrybucji opublikowanej w czasopiśmie wersji tekstu nie na prawach wyłączności (np. opublikowanie go w repozytorium instytucji lub w innym czasopiśmie), z potwierdzeniem pierwszej publikacji w tym czasopiśmie.
Wyraża się zgodę i zachęca autorów do publikacji ich tekstu w Internecie (np. w repozytorium instytucji lub na jej stronie internetowej) przed lub podczas procesu składania tekstu jako, że może to prowadzić do korzystnych wymian oraz wcześniejszego i większego cytowania opublikowanego tekstu (Patrz The Effect of Open Access). Zalecamy wykorzystanie dowolnego portalu stowarzyszeń badawczych z niżej wymienionych: