Abstrakt

CEL NAUKOWY: Analiza strategii używanych przez ludzi związanych z szeroko pojętą sztuką do tworzenia narracji o charakterze politycznym czy społecznym. Refleksja nad relacją między sztuką a masowymi wyobrażeniami na temat polityki, władzy i demokracji. Wskazanie konieczności poszerzenia rozumienia pojęcia homo politicus, które włączałoby zaangażowanych w problemy świata społeczno-politycznego artystów.

PROBLEM I METODY BADAWCZE: Analiza dyskursu naukowego i medialnego na wskazany temat, elementy analizy działań wybranych artystów (w ujęciu chronologicznym).

PROCES WYWODU: W pierwszej części eseju zostanie zaprezentowane rozumienie pojęcia homo politicus w kontekście ludzi sztuki, dla których działalność polityczna, przynajmniej pierwotnie, nie była zajęciem pierwszoplanowym. W dalszej części rozważań zostaną wskazane przykładowe strategie stosowane przez zaangażowanych politycznie i/lub społecznie artystów, m.in. w celu kreowania określonej tożsamości narodowej, pamięci o przeszłości czy sugerowania możliwości zmian związanych z kwestiami społeczno-politycznymi. W zakończeniu dojdzie do odpowiedzi na pytanie o zasadnicze funkcje wyboru takich, a nie innych taktyk narracyjnych.

WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Wskazanie najważniejszych i najczęstszych sposobów włączania przez artystów postulatów o politycznych aspiracjach czy prezentujących silne zaangażowanie w kwestie społeczne. Przypomnienie, że artyści i ich działania mogą funkcjonować jako element soft power. Współczesna kultura używa dziedzictwa ludzi sztuki, takich jak: Fryderyk Chopin, Ignacy Paderewski czy Agnieszka Holland, jako elementu soft power w dyplomacji kulturalnej, promując polityczne znaczenie Polski na całym świecie.

WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Wniosek dotyczący twórców zaangażowanych odnosi się do tego, że zwykle kontynuują i podtrzymują oni określoną „mitologię” na temat ludzi sztuki. Warto natomiast zastanowić się nad sposobem dotarcia tego typu przekazów do widzów krytycznie podchodzących do wszelkich przejawów mitologizacji czy sakralizacji postaci ikonicznych. Wniosek dotyczący odbiorców działalności artystów-polityków ma na celu zwrócenie uwagi na dwojakiego rodzaju konieczności: z jednej strony refleksyjnego, a więc też polemicznego podejścia do tego typu przekazów, a z drugiej strony otwarcia się na pogłębioną wiedzę na temat poglądów artystów, która powinna przebiegać torem indywidualnych poszukiwań.