English
Język Polski
Informacja publiczna jako specyficzne narzędzie dla obywatela do poznania prawdy o polityce
Abstrakt
CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest przedstawienie instytucji dostępu do informacji publicznej w Polsce jako narzędzia kontroli umożliwiającego poznanie prawdy o polityce w wymiarze prawnym i praktycznym.
PROBLEM i METODY BADAWCZE: Podstawowym problemem badawczym jest ustalenie, czy dostęp do informacji publicznej może być narzędziem poznania prawdy w polityce i jakie bariery są stawiane wykonywaniu tego prawa. W celu rozwiązania przedstawionego problemu badawczego zastosowano analizę źródeł pierwotnych (akty prawne, orzecznictwo) oraz krytyczną analizę tekstu naukowego (opracowania naukowe).
PROCES WYWODU: W pierwszej części artykułu przedstawiono aksjologiczny i polityczny aspekt dostępu do informacji publicznej. Następnie określono obowiązujące w Polsce ramy prawne realizacji oddolnej kontroli władzy przez dostęp do informacji publicznej. W końcowej części artykułu poddano ocenie tendencję do ograniczania możliwości wykonywania tego prawa przez praktykę wyłączania pewnych danych ze zbioru danych stanowiących informację publiczną.
WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Dostęp do informacji publicznej w świetle stanowiska piśmiennictwa, aktualnego stanu prawnego oraz linii orzeczniczej sądów administracyjnych stanowi narzędzie pozyskania m.in. przez obywateli wiedzy potrzebnej do racjonalnego korzystania z innych praw politycznych. W działalności władz publicznych w Polsce można jednak zaobserwować tendencję do ograniczania jawności poprzez wyłączanie pewnych danych z pojęcia informacji publicznej, co uniemożliwia obywatelom poznanie prawdy o polityce. Wspomniane ograniczenie jawności dotyczy m.in. procesu legislacyjnego.
WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Procedura dostępu do informacji publicznej będzie dawała obywatelom realną możliwość korzystania z innych praw politycznych, jeśli zakres pojęcia informacji publicznej nie będzie zawężany.
Słowa kluczowe
informacja publiczna ; partycypacja ; obywatele
Szczegóły
Bibliografia
Statystyki
Autorzy
Zasady cytowania
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Uwagi dotyczące praw autorskich
Autorzy publikujący w tym czasopiśmie wyrażają zgodę na następując warunki:
- Autorzy zachowują prawa autorskie, przyznając czasopismu prawo do pierwszej publikacji swojego tekstu jednocześnie zarejestrowanego pod numerem licencji CC BY-ND, która pozwala innym na korzystanie z tego tekstu z uznaniem autorstwa tekstu oraz pierwotnej publikacji w tym czasopiśmie.
- Autorzy proszeni są o nawiązywanie odrębnych, dodatkowych porozumień wynikających z umowy, dotyczących dystrybucji opublikowanej w czasopiśmie wersji tekstu nie na prawach wyłączności (np. opublikowanie go w repozytorium instytucji lub w innym czasopiśmie), z potwierdzeniem pierwszej publikacji w tym czasopiśmie.
Wyraża się zgodę i zachęca autorów do publikacji ich tekstu w Internecie (np. w repozytorium instytucji lub na jej stronie internetowej) przed lub podczas procesu składania tekstu jako, że może to prowadzić do korzystnych wymian oraz wcześniejszego i większego cytowania opublikowanego tekstu (Patrz The Effect of Open Access). Zalecamy wykorzystanie dowolnego portalu stowarzyszeń badawczych z niżej wymienionych: