Homo Politicus and Res Publica Today: Linguistic Reappraisal with Student Survey Evidence

Bożena Iwanowska; Yan Kapranov

doi:10.35765/hp.2732

Data publikacji : 2025-09-30

Tom 16 Nr 56 (2025)

Homo Politicus and Res Publica Today: Linguistic Reappraisal with Student Survey Evidence

Bożena Iwanowska

https://orcid.org/0000-0003-1331-2866

Yan Kapranov

https://orcid.org/0000-0003-2915-038X

DOI: https://doi.org/10.35765/hp.2732

Dział: ARTYKUŁY VARIA / ARTICLES VARIA

Abstrakt

CEL NAUKOWY:
Celem artykułu jest analiza ewolucji lingwistycznej i filozoficznej pojęć Homo Politicus oraz Res Publica w dyskursie politycznym, z uwzględnieniem ich historycznego rozwoju oraz współczesnych interpretacji.

PROBLEM i METODY BADAWCZE:
Głównym problemem badawczym jest sposób, w jaki klasyczne pojęcia Homo Politicus i Res Publica zostały przystosowane do współczesnych realiów politycznych. Do analizy zastosowano metodę ankietową, przeprowadzając badanie wśród 30 studentów trzeciego roku kierunków Stosunki Międzynarodowe i Politologia na jednej z prywatnych uczelni w Warszawie.

PROCES WYWODU:
Artykuł śledzi historyczny rozwój pojęć od filozofii klasycznej, gdzie Homo Politicus oznacza jednostkę jako istotę polityczną napędzaną pragnieniem władzy, a Res Publica odnosi się do kolektywnego zarządzania sprawami publicznymi. Następnie, w kontekście współczesnych systemów politycznych, artykuł bada, jak te pojęcia są rozumiane przez współczesnych studentów.

WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ:
Wyniki badania ankietowego wskazują, że pojęcie Homo Politicus nadal zachowuje swoje znaczenie jako model podmiotowości politycznej, związanej z władzą, etyką i zaangażowaniem publicznym. Z kolei Res Publica pozostaje kluczowym elementem w dyskusjach na temat demokracji i kolektywnego rządzenia.

WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE:
Artykuł podkreśla znaczenie klasycznych pojęć Homo Politicus i Res Publica w zrozumieniu współczesnej legitymacji władzy oraz procesów rządzenia. Wskazuje na konieczność dalszej refleksji nad tym, jak te koncepcje mogą być adaptowane w analizie współczesnych systemów politycznych.

Słowa kluczowe

Homo Politicus ; Res Publica ; ewolucja językowa ; podmiotowość polityczna

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

PDF_ang (English)

Zasady cytowania

Wskaźniki altmetryczne

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Uwagi dotyczące praw autorskich

Autorzy publikujący w tym czasopiśmie wyrażają zgodę na następując warunki:

Autorzy zachowują prawa autorskie, przyznając czasopismu prawo do pierwszej publikacji swojego tekstu jednocześnie zarejestrowanego pod numerem licencji CC BY-ND, która pozwala innym na korzystanie z tego tekstu z uznaniem autorstwa tekstu oraz pierwotnej publikacji w tym czasopiśmie.
Autorzy proszeni są o nawiązywanie odrębnych, dodatkowych porozumień wynikających z umowy, dotyczących dystrybucji opublikowanej w czasopiśmie wersji tekstu nie na prawach wyłączności (np. opublikowanie go w repozytorium instytucji lub w innym czasopiśmie), z potwierdzeniem pierwszej publikacji w tym czasopiśmie.

Wyraża się zgodę i zachęca autorów do publikacji ich tekstu w Internecie (np. w repozytorium instytucji lub na jej stronie internetowej) przed lub podczas procesu składania tekstu jako, że może to prowadzić do korzystnych wymian oraz wcześniejszego i większego cytowania opublikowanego tekstu (Patrz The Effect of Open Access). Zalecamy wykorzystanie dowolnego portalu stowarzyszeń badawczych z niżej wymienionych:

Bibliografia

Aristotle (1998). Politics. Trans. C.D.C. Reeve. Indianapo-lis–Cambridge: Hackett Publishing Company.

Ascher, I. (2016). Portfolio society: On the capitalist mode of prediction. New York: Zone Books.

Brennan, G. (2008). Homo Economicus and Homo Politicus: An intro-duction. Public Choice, 137(3/4), 429–438. DOI: 10.1007/s11127-008-9321-9

Brown, W. (2015). Undoing the demos: Neoliberalism’s stealth revolu-tion. New York: Zone Books.

Capano, G., Galanti, M.T., & Barbato, G. (2023). When the political leader is the narrator: The political and policy dimensions of nar-ratives. Policy Sciences, 56, 233–265. DOI: https://doi.org/10.1007/s11077-023-09505-6

Cicero, M.T. (54 BCE). De Re Publica. Trans. C.W. Keyes.

Chambers, S.A. (2018). Undoing neoliberalism: Homo Œconomicus, Homo Politicus, and the Zōon Politikon. Critical Inquiry, 44(4), 675–708.

Djuric, M. (1979). Homo Politicus. In Praxis, society, politics and revo-lution (pp. 101–119). Dordrecht: D. Reidel Publishing Company.

Faber, M., Manstetten, R., Rudolf, M., Frick, M., & Becker, M.Y. (2024). Homo economicus and homo politicus: How we see our-selves as humans and why that can change everything. In Sus-tainable action in economy and society (pp. 41–53). Berlin: Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-662-69122-9_5

Ferguson, K. (2014). Why does political participation matter? Politi-cal Theory, 42(2), 179–208.

Finlayson, A. (2003). Making sense of New Labour. London: Lawrence & Wishart.

Foucault, M. (2008). The Birth of Biopolitics: Lectures at the Collège de France, 1978–1979. Trans. G. Burchell. Basingstoke: Palgrave Macmillan.

Freund, J. (1965). L’essence du politique. Paris: Sirey.

Gehlen, A. (1962). Der Mensch: Seine Natur und seine Stellung in der Welt. Bonn: Athenaum Verlag.

Gill, S.P. (2024). Ethics and administration of the ‘Res publica’: Dy-namics of democracy. AI & Society, 39, 825–827. DOI: 10.1007/s00146-024-01963-7

Hennis, W. (1963). Politik und praktische Philosophie. Neuwied–Berlin: Luchterhand.

Hobbes, T. (1651). Leviathan. Oxford: Oxford University Press.

Josefson, J. (2019). Res publica. In Hannah Arendt’s aesthetic politics (pp. 189–245). Cham: Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1007/ 978-3-030-18692-0_6

Kaldellis, A. (2015). The Byzantine republic: People and power at new Rome. Cambridge: Harvard University Press.

Machiavelli, N. (1997). Discourses on Livy. Trans. H.C. & N. Tarcov. Oxford: Oxford University Press.

Mannheim, K. (1936). Ideology and utopia. London: Harcourt, Brace and World.

Marx, K. (1973). Grundrisse: Foundations of the critique of political economy. Trans. M. Nicolaus. New York: Penguin Books.

Meier, C. (1980). Res publica amissa: Eine Studie zur Verfassung und Geschichte des spätrepublikanischen Rom (2nd ed.). München: C.H. Beck.

Rancière, J. (1999). Disagreement: Politics and philosophy. Trans. J. Rose. Minneapolis: University of Minnesota Press.

Read, J. (2009). A genealogy of homo-economicus: Neoliberalism and the production of subjectivity. Foucault Studies, 6, 25–36.

Russell, B. (1938). Power: A new social analysis. London: Allen & Un-win.

Schmitt, C. (1927). Der Begriff des Politischen. Archiv für Sozialwis-senschaft und Sozialpolitik, 58, 1–33.

Spranger, E. (1927). Lebensformen. Halle: Niemeyer.

Stewart, G.M. (2022). Malcolm Schofield: Cicero: Political philoso-phy. Ethical Theory and Moral Practice, 25, 521–523. DOI: 10.1007/s10677-022-10291-y

Terravecchia, G.P. (2022). Liberty in the Renaissance: Political. In M. Sgarbi (Ed.), Encyclopedia of Renaissance Philosophy. Cham: Springer, 1908–1913. DOI: 10.1007/978-3-319-14169-5_605

Vin, Y.Y. (2023). The concept of Res Publica and its reception in Byz-antine law: Transliteration and legal transformations. Theoretical and Applied Jurisprudence, 1(15), 310–338.

Total abstract views : 142

PDF Downloads : 153

Bożena Iwanowska

https://orcid.org/0000-0003-1331-2866

Afiliacja

Akademia Ekonomiczno-Humanistyczna, Wydział Nauk Społecznych, 01-043 Warszawa, ul. Okopowa 59 Polska

Biogram

Dr. Bożena Iwanowska is an assistant professor of political science and sociology at the University of Economics and Human Sciences in Warsaw, the director of the UEHS Academic Center for Holocaust and Genocide Research, and a member of BEIT Poland. She collaborates with the POLIN Museum of the History of Polish Jews. She is a Research Fellow of the EHRI Conny Kristel Research Fellowship and the TNA Resilience Research Fellowship at Bar-Ilan University. Additionally, she leads a project funded by the Ministry of Science and Higher Education of the Republic of Poland, titled “The Occupation Policy of the Third German Reich in Polish Territories 1939-1945,” set to run from 2024 to 2029. Dr. Iwanowska is currently participating in the HINENU course (2024-2025), organized by the Jewish Agency for Israel, and is actively involved in research on antisemitism and Jewish identity in Europe.

Yan Kapranov

https://orcid.org/0000-0003-2915-038X

Afiliacja

Akademia Ekonomiczno-Humanistyczna w Warszawie Polska

Biogram

Dr. Yan Kapranov is a member of the UEHS Academic Center for Holocaust and Genocide Research. He serves as the R.A.C.H.E.L Database Developer, Digital Projects Expert, and Head of the International Projects & Grant Programs Unit. Dr. Kapranov holds a PhD in Linguistics and is a faculty member in the English Philology Unit at the Department of Human Sciences and Arts at the University of Economics and Human Sciences in Warsaw. He leads several international research projects at the EU level. He is a researcher at a project funded by the Ministry of Science and Higher Education of the Republic of Poland, titled “The Occupation Policy of the Third German Reich in Polish Territories 1939-1945,” set to run from 2024 to 2029. He is also a Director of Academic and Research Center for Multilingualism in Corpus Translation and Interpreting Studies. He collaborates with the POLIN Museum of the History of Polish Jews. Nowadays he focuses on antisemitism and hate speech from a linguistic perspective. In 2022, he participated in the international conference at Yad Vashem centered on the digitization of Holocaust data. He also collaborates with BEIT Poland.