Filozofia community policing w Polsce: w poszukiwaniu bezpieczeństwa jako dobra wspólnego

Magdalena Dobrowolska-Opała; Andrzej Misiuk

doi:10.35765/hp.2713

Data publikacji : 2026-03-31

Tom 17 Nr 58 (2026)

Filozofia community policing w Polsce: w poszukiwaniu bezpieczeństwa jako dobra wspólnego

Magdalena Dobrowolska-Opała

https://orcid.org/0000-0002-3498-4525

Andrzej Misiuk

https://orcid.org/0000-0003-1371-6270

DOI: https://doi.org/10.35765/hp.2713

Dział: ARTYKUŁY TEMATYCZNE / THEMATIC ARTICLES

Abstrakt

CEL NAUKOWY: Głównym celem artykułu jest ukazanie form wdrażania filozofii community policing z uwzględnieniem specyfiki polskich rozwiązań w tym zakresie na tle propozycji formułowanych w dyskursie międzynarodowym.

PROBLEM I METODY BADAWCZE: Problemem badawczym artykułu jest doprecyzowanie uniwersalnych cech i zasad community policing, powiązanie ich z bezpieczeństwem jako dobrem wspólnym oraz wskazanie możliwości i ograniczeń implementacji filozofii do polskiej sytuacji prawno-organizacyjnej. W pracy skorzystano z analizy materiałów źródłowych, literatury przedmiotu oraz regulacji prawnych, a w ograniczonym zakresie z analizy porównawczej.

PROCES WYWODU: We wstępnych rozważaniach sprecyzowano, czym jest community policing, oraz odniesiono je do bezpieczeństwa traktowanego w kategoriach dobra wspólnego. W kolejnej części skupiono się na uniwersalnych cechach i zasadach filozofii community policing, przedstawiono jej przejawy oraz krótko je scharakteryzowano. Następnie szczegółowej analizie poddano wdrażanie filozofii community policing w polskich warunkach, którą zakończono wnioskami i rekomendacjami.

WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Filozofia community policing proponuje bogaty wachlarz form i możliwości poprawy bezpieczeństwa poprzez współpracę sił policyjnych z szeroko zdefiniowaną społecznością lokalną. Uniwersalny wymiar nie gwarantuje jednakże efektywnego jej wdrażania, czego przykładem są problemy z implementowaniem filozofii w polskich warunkach.

WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Szerokie rozpropagowanie idei community policing niesie ze sobą potencjał, którego właściwe spożytkowanie musi wynikać ze zmian w mentalności i sposobie organizacji tak sił policyjnych, jak i lokalnych społeczności. Ten fakt dobrze obrazuje sytuacja w Polsce, gdzie sposobem na efektywne wdrażanie community policing może być odejście od centralizacji działania Policji na rzecz częściowego oddania inicjatywy obywatelom. Istotne jest także inspirowanie społeczności lokalnych, szczególnie przez samorząd gminny.

Słowa kluczowe

community policing ; siły policyjne ; społeczność lokalna ; dzielnicowy ; bezpieczeństwo lokalne

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Wskaźniki altmetryczne

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Uwagi dotyczące praw autorskich

Autorzy publikujący w tym czasopiśmie wyrażają zgodę na następując warunki:

Autorzy zachowują prawa autorskie, przyznając czasopismu prawo do pierwszej publikacji swojego tekstu jednocześnie zarejestrowanego pod numerem licencji CC BY-ND, która pozwala innym na korzystanie z tego tekstu z uznaniem autorstwa tekstu oraz pierwotnej publikacji w tym czasopiśmie.
Autorzy proszeni są o nawiązywanie odrębnych, dodatkowych porozumień wynikających z umowy, dotyczących dystrybucji opublikowanej w czasopiśmie wersji tekstu nie na prawach wyłączności (np. opublikowanie go w repozytorium instytucji lub w innym czasopiśmie), z potwierdzeniem pierwszej publikacji w tym czasopiśmie.

Wyraża się zgodę i zachęca autorów do publikacji ich tekstu w Internecie (np. w repozytorium instytucji lub na jej stronie internetowej) przed lub podczas procesu składania tekstu jako, że może to prowadzić do korzystnych wymian oraz wcześniejszego i większego cytowania opublikowanego tekstu (Patrz The Effect of Open Access). Zalecamy wykorzystanie dowolnego portalu stowarzyszeń badawczych z niżej wymienionych:

Bibliografia

Akinyemi, O. (2021). Community policing in Nigeria: implications for national peace and security. International Journal of Manage-ment, Social Sciences, Peace and Conflict Studies, 4(1), 469–488.

Cielecki, T. (2004). Prewencja kryminalna. Studium z profilaktyki kry-minologicznej. Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.

Cierlica, E. (1995). „Życzliwość nie kosztuje”. Rozmowa z KGP na-dinsp. Jerzym Stańczykiem, rozmawia E. Cierlica. Magazyn Kry-minalny 997, 9, 2–3.

Czapska J., & Struzińska K. (2018). Social Media and Community Policing Implementation in South Eastern Europe: A Question of Trust. W G. Leventakis, M.R. Haberfeld (Red.), Societal Implica-tions of Community-Oriented Policing and Technology (s. 47–54). Cham: Springer Open.

Czuryk, M. (2018). Bezpieczeństwo jako dobro wspólne. Zeszyty Na-ukowe KUL, 61, 3(243), 15–24.

de Maillard, J., & Zagrodzki, M. (2020). Community Policing Initia-tives in France. W de Maillard, J., & Skogan, W. (Red.), Policing in France (s. 294–309). New York: Routledge.

de Maillard, J., & Terpstra, J. (2021). Community Policing in Com-parative Perspective. W H.L. Pontell (Red.), Oxford Research Ency-clopedia of Criminology and Criminal Justice (s. 23–25). Oxford University Press.

Dobrowolska-Opała, M. (2021). Community policing. W A. Misiuk, J. Itrich-Drabarek, & M. Dobrowolska-Opała (Red.), Encyklopedia bezpieczeństwa wewnętrznego (s. 63–64). Warszawa: Dom Wydaw-niczy Elipsa.

Dz. Urz. KGP, poz. 26 (2016). Zarządzenie Nr 5 Komendanta Głów-nego Policji z dnia 20 czerwca 2016 r. w sprawie metod i form wykonywania zadań przez dzielnicowego i kierownika dzielni-cowych, § 29 ust. 2.

Gierszewski, J. (2021). Bezpieczeństwo lokalne. W A. Misiuk, J. Itrich-Drabarek, & M. Dobrowolska-Opała (Red.), Encyklopedia bezpieczeństwa wewnętrznego (s. 30–31). Dom Wydawniczy Elipsa.

Korta, M. (2023). Wpływ Community Policing na bezpieczeństwo obywateli na przykładzie policji i straży gminnych. Biuletyn Kry-minologiczny, 30, 159–182.

Lasocik, Z. (2011). Dzielnicowy w nowoczesnej formacji policyjnej. Warszawa: Katedra Kryminologii i Polityki Kryminalnej Uni-wersytetu Warszawskiego.

Michułka, T. (2023). Wdrożenie strategii community policing przez policję a poziom zaufania społecznego. Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Kadr Menedżerskich, 12, 135–155.

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (b.d.). O programie „Razem bezpieczniej”. https://www.gov.pl/web/mswia/o-programie5 (dostęp: 28.01.2026).

Misiuk, A. (2013). Instytucjonalny system bezpieczeństwa wewnętrzne-go. Warszawa: Difin.

Misiuk, A. (2018). The Polish Police in the Light of the Statements of the Police Chief Commanders in 1990–2018. Securitologia, 1(27), 132–151.

Miśkiewicz, R. (1996). Bezpieczeństwa nie można kupić. Rozmowa z KGP nadinsp. Jerzym Stańczykiem rozmawia Roman Miśkie-wicz. Magazyn Kryminalny 997, 7, 2–3.

Miśkiewicz, R. (1999). Na reformie skorzystają wszyscy. Rozmowa z KGP insp. Janem Michną. Gazeta Policyjna, 1, 3–10.

Modise, J.M. (2023). Community Policing Strategies Include Com-munity Patrols, Neighborhood Watch and Community Policing. International Journal of Innovative Science and Research Technology, 8(7), 3458–3476.

NIK (2015). Wykonywanie zadań przez dzielnicowych. Informacja o wynikach kontroli. Warszawa.

Ostrzycka, M. (2015). Idea community policing jako źródło innowa-cyjnych metod współpracy społeczności lokalnych z policją w Polsce. Adam Mickiewicz University Law Review, 5, 111–129.

Signori, R., Heinrich, D.P., Wootton A.B., & Davey, C.L. (2023). Rela-tional continuity in community policing: Insights from a human-centred design perspective. Policing, 17.

Yero, A., Othman, J., Abu Samah, B., D’Silva, J.D., & Sulaiman, A.H. (2012). Re-visiting concept and theories of community po-licing. International Journal of Academic Research, 4(4), 51–55.

Total abstract views : 29

PDF Downloads : 20

Magdalena Dobrowolska-Opała

https://orcid.org/0000-0002-3498-4525

Afiliacja

Wydział Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych, Uniwersytet Warszawski Polska

Biogram

dr Magdalena Dobrowolska-Opała – doktor nauk o bezpieczeństwie (2017), pracownik naukowo-dydaktyczny Katedry Bezpieczeństwa Wewnętrznego Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych UW. Członek zespołów badawczych w krajowych i międzynarodowych projektach dotyczących różnych aspektów bezpieczeństwa wewnętrznego. Członek redakcji „Przeglądu Europejskiego”. Opiekun I roku studentów bezpieczeństwa wewnętrznego.

Zainteresowania badawcze: prywatyzacja bezpieczeństwa, plural policing, bezpieczeństwo imprez masowych, kształtowanie bezpiecznych przestrzeni, bezpieczeństwo społeczności lokalnych

Andrzej Misiuk

https://orcid.org/0000-0003-1371-6270

Afiliacja

Wydział Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych, Uniwersytet Warszawski Polska

Biogram

prof. dr hab. Andrzej Misiuk – profesor nauk humanistycznych (2008), pracownik naukowo-dydaktyczny Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych UW, kierownik Katedry Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Od 1983 r. zajmuje się pracą naukową i badawczą, przedmiotem jego zainteresowań naukowych jest problematyka szeroko pojętego bezpieczeństwa, zwłaszcza dzieje instytucji policyjnych i służb specjalnych w Polsce oraz systemy bezpieczeństwa wewnętrznego w wymiarze krajowym i europejskim. Był inicjatorem prac nad utworzeniem kierunku studiów wyższych – bezpieczeństwo wewnętrzne (2005) oraz nowej dyscypliny naukowej – nauk o bezpieczeństwie (2010). W wieku dwudziestu dziewięciu lat obronił pracę doktorską, a trzydziestu ośmiu uzyskał stopień doktora habilitowanego. 23 lipca 2008 r. Prezydent RP nadał mu tytuł profesora nauk humanistycznych. Wszystkie stopnie i tytuł naukowy uzyskał na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, którego jest absolwentem. Od 1997 r. był związany z uczelniami olsztyńskimi, początkowo WSP, następnie UWM, gdzie był prodziekanem na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. W 2008 r. rozpoczął pracę naukowo-dydaktyczną w Instytucie Nauk Politycznych UW. Członek od 1990 r. komitetu redakcyjnego „Przeglądu Policyjnego”, a od 2011 r. „Internal Security” oraz Światowego Stowarzyszenia Szefów Policji z siedzibą w Nowym Jorku (od 2000r.). Od 2016r. jest członkiem Centralnej Komisji ds. stopni i tytułu naukowego przy Prezesie Rady Ministrów. W jej ramach w sekcji nauk społecznych i humanistycznych reprezentuje dyscyplinę naukową – nauki o bezpieczeństwie. Zainicjował jeszcze przed 1989 r.i przez wiele lat kontynuował pionierskie badania naukowe dotyczące przedwojennej Policji. Utworzył Zakład Historii Policji w Wyższej Szkole Policji, gdzie w latach 1990-2007 pełnił funkcję dyrektora Instytutu. Brał udział w międzynarodowym zespole historyków, który przygotował dzieje policji Europy okresu międzywojennego, które ukazały się w Londynie w 2006 nakładem renomowanego wydawnictwa Palgrave – Macmillan. Ponadto brał czynny udział w pracach organizacji społecznych starających się upamiętnić tragiczny los Polaków w Rosji sowieckiej po 1939 r. – przede wszystkim przedwojennych policjantów. Uczestniczył w pracach mających na celu identyfikację ofiar zbrodni sowieckiej w Twerze w 1940 r. prowadzonych przez Ośrodek „Karta” w ramach Indeksu Represjonowanych oraz opracował inskrypcje cmentarne na zlecenie Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. Za dokonania w tym obszarze został przez Kapitułę Honorowego Medalionu Pamięci Pieta Miednoje 1940 r. – uhonorowany tym medalionem 25 maja 2004 r. Ogółem, prof dr hab. Andrzej Misiuk opublikował 56 pozycji książkowych, 7 wydawnictw źródłowych, 177 artykułów i przyczynków naukowych, 6 publikacji popularnonaukowych oraz siedem recenzji. które ukazały się zarówno w krajowym jak i zagranicznym czasopiśmiennictwie (w Niemczech, Litwie i Francji, Wielkiej Brytanii, Rumunii, Rosji, Hiszpanii).

Zainteresowania badawcze: Teoria bezpieczeństwa, systemy bezpieczeństwa wewnętrznego, historia służb policyjnych i specjalnych.