English
Język Polski
Tradycja ustrojowa w polskiej myśli konstytucyjnej w XX wieku. Perspektywa historyczno-prawna
Maciej Wojtacki
Abstrakt
CEL NAUKOWY: Omówienie procesu implementacji polskiej tradycji ustrojowej z okresu I i II Rzeczypospolitej w trakcie prac nad obecnie obowiązującą ustawą zasadniczą.
PROBLEM I METODY BADAWCZE: Głównym problemem badawczym było rozstrzygnięcie, na ile tradycja ustrojowa wpływała i wpływa na proces kształtowania się praw fundamentalnych, na przykładzie polskich dwudziestowiecznych konstytucji. Dlatego też w tekście zastosowano głównie metody: historyczno-prawną i komparatystyczną z elementami analizy konstytucyjnej sensu largo.
PROCES WYWODU: Punktem wyjścia było przedstawienie założeń metodologicznych tekstu z uwzględnieniem specyfiki źródłowej. Całość analizy podzielono na trzy główne części. W pierwszej przedstawiono zakres rodzimej tradycji ustrojowej, opartej na modelu zaproponowanym przez Stanisława Kutrzebę. Kolejna część tekstu została poświęcona prezentacji polskiej aksjologii ustrojowej i jej miejsca w polskich dwudziestowiecznych ustawach zasadniczych. W ostatniej części analizy wskazano na tradycję instytucjonalną państwa i jej wpływ na kształtowanie się systemu politycznego w dobie prac nad obowiązującą konstytucją.
WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: W rezultacie analizy porównawczej można wskazać, że główne osie konfliktów politycznych i ustrojowych w XX wieku w Polsce uległy jedynie niewielkiej zmianie. Pomimo elementów progresywnych wynikających z wpływów współczesnej myśli polityczno-prawnej, konstytucja z roku 1997 wykazuje łączność z polską tradycją ustrojową, przede wszystkim w obszarze aksjologicznym. Katalog zasad pomimo przesunięcia w kierunku modelu liberalnego pozostaje zbliżony.
WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Konstytucja z 2 kwietnia 1997 roku w wymiarze formalnym (nazewnictwo i instytucje) nawiązuje do tradycji ustrojowej I i II Rzeczypospolitej. Natomiast w wymiarze aksjologicznym stanowi przejście od modelu wspólnotowego do indywidualistycznego.
Słowa kluczowe
konstytucjonalizm ; praktyka ustrojowa ; aksjologia ; ustrój polityczny
Szczegóły
Bibliografia
Statystyki
Autorzy
Zasady cytowania
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Uwagi dotyczące praw autorskich
Autorzy publikujący w tym czasopiśmie wyrażają zgodę na następując warunki:
- Autorzy zachowują prawa autorskie, przyznając czasopismu prawo do pierwszej publikacji swojego tekstu jednocześnie zarejestrowanego pod numerem licencji CC BY-ND, która pozwala innym na korzystanie z tego tekstu z uznaniem autorstwa tekstu oraz pierwotnej publikacji w tym czasopiśmie.
- Autorzy proszeni są o nawiązywanie odrębnych, dodatkowych porozumień wynikających z umowy, dotyczących dystrybucji opublikowanej w czasopiśmie wersji tekstu nie na prawach wyłączności (np. opublikowanie go w repozytorium instytucji lub w innym czasopiśmie), z potwierdzeniem pierwszej publikacji w tym czasopiśmie.
Wyraża się zgodę i zachęca autorów do publikacji ich tekstu w Internecie (np. w repozytorium instytucji lub na jej stronie internetowej) przed lub podczas procesu składania tekstu jako, że może to prowadzić do korzystnych wymian oraz wcześniejszego i większego cytowania opublikowanego tekstu (Patrz The Effect of Open Access). Zalecamy wykorzystanie dowolnego portalu stowarzyszeń badawczych z niżej wymienionych: